.png)
Những điểm nghẽn thực tế cản trở chuỗi cung ứng thủy sản
Theo Văn bản số 7779/VPCP-NN của Văn phòng Chính phủ ngày 5/8/2026, tại hội nghị thúc đẩy xuất khẩu diễn ra gần đây, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) đã đưa ra nhiều kiến nghị thẳng thắn về những bất cập hiện hữu đang tác động trực tiếp đến chuỗi giá trị từ khai thác, thu mua đến chế biến và xuất khẩu.
Một trong những vướng mắc lớn nhất hiện nay nằm ở công tác quản lý hạ tầng cảng cá và thủ tục an toàn thực phẩm. VASEP cho biết, hiện có rất nhiều bến và cảng cá quy mô nhỏ nằm ở các vị trí địa lý thuận lợi cho tàu thuyền cập bến, bán nguyên liệu trực tiếp cho cơ sở thu mua. Tuy nhiên, do vướng mắc trong các quy định hiện hành, nhiều cảng vẫn chưa được cấp Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm. Điều này làm gia tăng khó khăn cho ngư dân trong việc tiêu thụ sản phẩm, đồng thời gây tắc nghẽn nguồn cung nguyên liệu hợp pháp cho các nhà máy chế biến. Bên cạnh đó, các quy định về phân vùng khai thác trong Luật Thủy sản cũng cần được rà soát, điều chỉnh để sát với thực tế ngư trường, đặc biệt là trong bối cảnh toàn ngành đang nỗ lực gỡ cảnh báo "thẻ vàng" IUU của Ủy ban Châu Âu.
Vấn đề thủ tục hành chính và quản lý nguồn nguyên liệu nhập khẩu cũng là điểm nóng được các doanh nghiệp đặc biệt quan tâm. VASEP kiến nghị cần đẩy mạnh hơn nữa việc số hóa và tích hợp toàn bộ các thủ tục xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản (như các loại giấy chứng nhận S/C, C/C, PS và COA) trên một hệ thống dữ liệu thống nhất. Việc chậm trễ trong khâu xác nhận hồ sơ paper-based hiện nay đang khiến không ít lô hàng nguyên liệu hợp pháp rơi vào tình trạng ách tắc. Mặt khác, đối với lượng thủy sản nhập khẩu phục vụ mục đích gia công, sản xuất xuất khẩu, doanh nghiệp đề xuất coi đây là nguồn nguyên liệu bổ sung hợp pháp, cần có quy trình kiểm tra thống nhất giữa các cơ quan chức năng để tránh trùng lặp, rút ngắn thời gian thông quan và tối ưu hóa chi phí cho doanh nghiệp.
Chỉ đạo quyết liệt từ Chính phủ: Xử lý thực chất, rõ trách nhiệm
Trước những phản ánh và đề xuất chính đáng từ phía cộng đồng doanh nghiệp, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đã chỉ đạo các bộ, ngành chuyên môn và chính quyền các địa phương khẩn trương vào cuộc. Spirit chỉ đạo là chủ động rà soát, tháo gỡ ngay các vướng mắc thuộc thẩm quyền, tuyệt đối không để tình trạng tồn đọng kéo dài gây ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của người dân và doanh nghiệp.
Chính phủ nhấn mạnh việc giải quyết các kiến nghị của doanh nghiệp phải đi vào thực chất, xác định rõ trách nhiệm của từng đơn vị và cam kết thời hạn hoàn thành cụ thể. Đây được xem là hành động mạnh mẽ nhằm tạo niềm tin và môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi cho toàn chuỗi ngành hàng thủy sản.
Cơ hội bứt phá cho mục tiêu xuất khẩu 12,5 tỷ USD
Mặc dù tình hình kinh tế thế giới từ đầu năm đến nay vẫn còn nhiều biến động phức tạp, ngành thủy sản Việt Nam vẫn chứng minh được sức xói mòn và khả năng phục hồi ấn tượng. Thống kê từ VASEP cho thấy, trong 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của cả nước ước đạt 6,7 tỷ USD, tăng khoảng 10,5% so với cùng kỳ năm 2025.
Nếu các rào cản về cơ chế, chính sách và hạ tầng được tháo gỡ kịp thời trong những tháng còn lại của năm, ngành thủy sản hoàn toàn có thể duy trì đà tăng trưởng 10 – 11%, tương ứng với việc mang về thêm 1,1 – 1,2 tỷ USD. Điều này sẽ nâng tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành năm 2026 lên mức kỷ lục 12,3 – 12,5 tỷ USD, đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế chung của đất nước.
Định hướng chiến lược và các giải pháp đồng bộ cho ngành thủy sản
Để hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng đầy thách thức trong giai đoạn 2026 – 2030, VASEP nhận định ngành thủy sản cần có sự chuyển dịch mạnh mẽ về mô hình tăng trưởng. Tọng tâm là chuyển từ phát triển theo chiều rộng sang chiều sâu, ưu tiên tối ưu hóa chi phí nuôi, ứng dụng công nghệ cao để giảm giá thành sản xuất, nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng của thành phẩm.
Bên cạnh sự đồng hành về mặt chính sách của Chính phủ, ngành thủy sản cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp then chốt:
Tối ưu hóa chuỗi nguyên liệu: Đảm bảo nguồn nguyên liệu khai thác và nuôi trồng nội địa luôn ổn định, hợp pháp và đạt chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm.
Tháo gỡ nguồn vốn & Tín dụng: Tạo điều kiện cho các hộ nuôi và doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để tái đầu tư hạ tầng, mở rộng quy mô và ứng dụng công nghệ hiện đại.
Đầu tư hạ tầng Logistics: Xây dựng chương trình giảm chi phí logistics toàn diện, phát triển hệ thống tàu container chuyên dụng và kho lạnh/container lạnh nhằm chủ động trong khâu vận tải biển.
Hoàn thiện chính sách & Môi trường: Xây dựng cơ chế xử lý nước thải tập trung tại các khu, cụm công nghiệp chế biến; hoàn thiện các chính sách về bảo hiểm, thuế và lao động để hỗ trợ người lao động gắn bó với ngành.
Mở rộng thị trường & Phòng vệ thương mại: Xây dựng chương trình hành động riêng cho từng thị trường trọng điểm, chủ động nâng cao năng lực ứng phó với các rào cản kỹ thuật và các vụ kiện phòng vệ thương mại từ quốc tế.
Sự chỉ đạo sâu sát của Phó Thủ tướng Chính phủ cùng sự chủ động linh hoạt của cộng đồng doanh nghiệp chính là chìa khóa để ngành thủy sản Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế trên bản đồ xuất khẩu toàn cầu, hướng tới phát triển bền vững và hiệu quả trong tương lai.
.jpg)
